چرا یورو ۲۰۲۰ تاریخ ساز شد؟

تورنمنت های فوتبال&#۱۶۰;هم مثل هر اتفاق بزرگ دیگر در زندگی اجتماعی، بگیر و نگیر دارند....

به گزارش "ورزش سه"، گاهی یک رویداد فوتبالی مثل جام جهانی ۱۹۸۶ مکزیک یا ۱۹۹۸ فرانسه، چنان در اذهان عمومی باقی خواهند ماند که تا سال ها ذهن علاقمندان فوتبال از یادآوری خاطرات زیبای آن تورنمنت خسته نخواهد شد. به نظر می رسد که قهرمانی جام ملت های اروپا هم در زمره ی آن دسته از مسابقات ورزشی قرار گیرد که جایی در خاطرات فوتبالی ما به زندگی خود ادامه خواهد داد. اما چرا یورو ۲۰۲۰ از این اقبال، بهره مند شد. در این یادداشت کوتاه به بررسی عواملی که به رونق مسابقات یورو ۲۰۲۰ انجامید، اشاره ای کوتاه خواهیم داشت.  


۱. یورو ۲۰۲۰ و نیم نگاهی به جهان بعد از کرونا: حتی اسم این تورنمنت هم جالب و قابل تامل است. برای اولین بار، در تاریخ یوفا، برگزاری یک تورنمنت ورزشی یک سال به تاخیر افتاد. دلیل این تاخیر چیزی نبود غیر از یک پاندمی دهشتناک که برای مدتی دنیا را کاملا به زانو درآورد و دنیای فوتبال هم از آن متاثر شد. مسابقات یورو ۲۰۲۰ که در ژوئن ۲۰۲۱ برگزار شد، به ما نشان داد که هنوز بعد از همه گیری مرگبار کرونا کورسوی امیدی برای گذار هست. کشورهای اروپایی، به واسطه ی موفقیت مثال زدنی شان در واکسیناسیون، توانستند بار دیگر، پذیرای حضور تماشاچی های فوتبال در استادیوم های فوق پیشرفته ی خود شوند. تماشای این صحنه که هزاران انسان، بار دیگر، بعد از کرونا شانه به شانه ی هم به تشویق تیم محبوبشان دست می زنند، باعث شد علاقمندان به فوتبال، همچنان به زندگی بعد از کرونا امیدوار باقی بمانند. از این لحاظ، مسابقات یورو ۲۰۲۰ استعاره ای بود از به جریان افتادن زندگی دوباره بعد از کرونا. 


۲. تعریفی جدید از مفهوم تیم: یورو ۲۰۲۰ سرشار از صحنه هایی بود که در آن روح زندگی جمعی و گروهی در ذهن فوتبالی ها دوباره زنده شد. زمانی که اریکسن، مدافع دانمارکی، دچار آن عارضه ی تلخ شد و بازیکنان دانمارک به دور او حلقه زدند تا از حریم شخصی همبازی خود حفاظت کنند، چشمان بینندگان تلویزیون با تصویری به شدت انسانی که نشان از یک شعور جمعی قدرتمند داشت، آشنا شد. همین روحیه ی جمعی بود که به دانمارک تا صعود به مرحله ی نیمه نهایی یورو، توانی مضاعف بخشید. جالب آنکه، اکثر دیگر تیم های حاضر در تورنمت (به استثنای فرانسه) هم از این حرکت دانمارکی ها، الهام گرفتند و هویت گروهی خود را بیش از پیش مورد احترام قرار دادند.  


۳. پیشرفت استفاده از VAR: مثل استفاده از هر تکنولوژی جدید دیگری در فوتبال، استفاده از VAR هم مخالفان سرسخت خود را داشت. در جام جهانی، روسیه ۲۰۱۸ که استفاده از VAR, برای نخستین بار در دستور کار فیفا قرار گرفت، ذهن بسیاری از بازیکنان و حتی خود داورها به VAR عادت نداشت. اما در مسابقات یورو ۲۰۲۰، استفاده از VAR تا اندازه ی زیادی اشتباهات داوران فوتبال را کاهش داد و این سبب شد که VAR در مسابقات یورو ۲۰۲۰ نه تنها از جذابیت فوتبالی چیزی کم نکند، بلکه به هیجان و حس تعلیق آن هم بیفزاید. 


۴. ارائه ی سبک های جدید فوتبالی: یورو ۲۰۲۰ از جهت دیگری هم جالب توجه است و آن، انقلاب تاکتیکی تیم هاست. در یورو ۲۰۲۰ شاهد بودیم که مانچینی در ایتالیا، ساوتگیت در انگلستان، لوییس انریکه در اسپانیا و حتی تیم های دیگری نظیر دانمارک، مجارستان، چک و حتی، اوکراین نوع جدیدی از فوتبال را ارائه دادند که تا اندازه ی زیادی با آنچه از قبل از این تیم ها می شناختیم متفاوت بود. ایتالیا به جای بازی دفاعی و تخریبی در میانه ی میدان رو به پرس های انفجاری در یک چهارم دفاعی حریف نمود و این گونه، بازی های تهاجمی تر و با کیفیت تری از فوتبال را به نمایش گذاشت. انگلستان به جای اتکای صرف بر ارسال های هوایی و قدرت تمام کنندگی هری کین، تاکتیک تیمی خود را بر فرارهای سریع رحیم استرلینگ و کاسا به عنوان پیستون های چپ و راست و فضاسازی این دو بنا نهاد. دانمارکی ها با بازی های ترکیبی و عمقی، نسخه ای جدید را از تاکتیک آلمان جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل ارائه دادند و اسپانیایی ها هم دست از افراط تیکی تاکی خود برداشتند و بازی خود را به جای محوریت قاطع پاس های کوتاه، به بازی موقعیت محور تغییر دادند. 
به نظر می رسد، یورو ۲۰۲۰ شروع عصر تازه ای از فوتبال در جهان امروز باشد: عصری که به ما گوشزد می کند، فوتبال تمام شدنی نیست. 

دکتر مسعود زمانی، استاد دانشگاه
 

تگ ها


یورو ۲۰۲۰