چگونه بارسلونا روح خود را از دست داد

باشگاه بارسلونا که روزگاری به سبک بازی منحصر به فرد خود مشهور بود، حالا به دورانی رسیده که تبدیل یکی از تیم های درجه ی دو اروپا شده. اما چگونه این اتفاق افتاد؟...

پپ گواردیولا پس از آخرین فصل حضورش در بارسلونا در سال 2012 گفت: " این (پیروزی ها) تا ابد طول نمی کشد. دیر یا زود، نوار برد های ما از هم گسسته می شود. پس از آن باید ببینیم در راهی که هستیم و آن روشی که بازی می کنیم بخت با ما یار هست یا نه."

در دوران گواردیولا، باشگاه بارسلونا به پیروزی های پیاپی عادت کرده بود- در دوران چهار ساله ی گواردیولا ، بارسا از مجموع 18 جام ممکن، 14 جام قهرمانی به دست آورد که شامل دو لیگ قهرمانان اروپا و سه عنوان قهرمانی لالیگا بود.

طرفداران و تمامی افراد نزدیک به بارسلونا به خاطر کسب چنین موفقیت هایی به این باشگاه افتخار می کردند، باشگاهی که بازیکنان اصلی اش را جوانانی تشکیل داده بودند که محصول خود کاتالان ها بودند. جوانانی با شیوه ی بازی جذاب که همه تصور می کردند این سبک بازی در باشگاه ریشه دوانده ؛ بنابراین نام آن را"دی ان ای بارسا" گذاشتند.     

تقریبا یک دهه ی بعد، پیروزی های بارسا متوقف شد.

آن ها آخرین بار در سال 2015 به مقام قهرمانی در چمپیونزلیگ رسیدند. در حالی که در دو فصل گذشته تنها افتخاری که کسب کردند، قهرمانی در کوپا دل ری بود.

مسئله ی مهم تر برای بسیاری از افراد نزدیک به بارسلونا این است که پیش بینی های گواردیولا درست از آب درآمد.

سایت اتلتیک با افراد مهمی که طی ده سال گذشته در باشگاه فعالیت داشته اند (بازیکنان،  مربیان و مدیران) مصاحبه کرده. بسیاری از آن ها شک و شبهه های زیادی درباره نوع مدیریت گواردیولا چه در زمین فوتبال و چه خارج از آن داشتند.  

بدهی های هنگفت بارسا که به  بیش از 1.3 میلیارد یورو می رسد، مشکل بزرگی برای این باشگاه ایجاد کرده. اما برای بسیاری از اعضای خانواده ی بزرگ بارسا موضوع مهم تر، از بین رفتن اعتماد به آن چیزی است که این باشگاه را منحصر بفرد کرده بود.

اما حالا کار به جایی رسیده بود که باشگاه نه تنها توان رقابت با باشگاه های سطح اول اروپایی را ندارد بلکه در معرض خطر از دست دادن هویت منحصر بفردی است که زبانزد بود.

سرجی سمپر، هافبک سابق بارسلونا در این باره به سایت اتلتیک گفت: به یاد دارم که گواردیولا همیشه می گفت وقتی بارسلونا پیروز می شود، ادامه ی روند با این استایل بازی ساده است. اما زمانی که نتایج ضعیفی کسب  می کردیم، به این روش بازی شک می کردیم. من حالا دیگر عضو باشگاه نیستم. اما حالا که از بیرون به این باشگاه نگاه می کنم، می بینم که آن ایده تا حدودی از بین رفته. آن سبک بازی منحصر بفرد، یا روش مربی گری در سیستم جوان پروری؛ در کل تغییرات زیادی اعمال شده- این یعنی هویت ما از بین رفته، دی ان ای تیم، آن نوع درکی که از فوتبال داشتیم دیگر وجود ندارد."

از افرادی که بارسلونا را می شناسند درباره ایده ی هدایت تیم و فلسفه ی آن بپرسید، و همیشه و بلافاصله تنها یک نام در ذهن آن ها نقش می بندد.

باشگاه کاتالان ها همیشه در پی تربیت بازیکنان جوان بوده، و برای ده ها سال استعداد را بر فیزیک بدنی ترجیح داده. اما در زمان هدایت یوهان کرایف از سال 1988 تا 1996 بود که ارتباط بین تیم جوانان و بزرگسالان ارتباطی مستحکمی بود.

ژاوی روکا، جوانی بود که در آن زمان در باشگاه بارسلونا تربیت شده بود و هم دوره ی جوردی کرایوف، پسر یوهان کرایوف در تیم جوانان باشگاه بود.

روکا می گوید: یوهان نه تنها بازی های ما را تماشا می کرد بلکه در در برخی از جلسات تمرینی هم شرکت می کرد. او حتی با ما بازی هم می کرد و از این طریق اصول و ایده هایی را قصد آموزش آن ها را داشت، به ما نشان داد. زمانی که در تیم بارسا B کاپیتان بودم، اغلب بازیکنان تیم اول بارسلونا با ما تمرین می کردند. احتمالا در زمان هایی که به تازگی از بند مصدومیت رها شده بودند و یا در تیم اصلی بازی نمی کردند، به ما می پیوستند. حتی به یاد می آوردم یک روز روماریو دیر به جلسه رسید."

آن ارتباط قوی بین تیم جوانان و بزرگ سالان به روش های مختلف و تحت هدایت لوئیس فن خال، فرانک رایکارد و از همه مشخص تر گواردیولا ادامه پیدا کرد. – تحت هدایت گواردیولا، سرجی روبرتو 19 ساله در اولین بازی خود با لباس بارسلونا در دیدار نیمه نهایی لیگ قهرمانان در برابر رئال مادرید و در ورزشگاه سانتیاگو برنابئو به میدان رفت.

سمپر نوجوان دیگری بود که در زمان گواردیولا با سوپر استارها تمرین می کرد. او در 18 سالگی هر روز با بزرگانی چون مسی، ژاوی , آندرس اینیستا تمرین می کرد.

او می گوید انتقال از تیم جوانان به بزرگ سالان چندان مشکل نبود چرا که یک دهه برای چنین روزی خود را آماده کرده بودیم.

از دوران کرایوف، تمامی تیم ها با به کار گیری فلسفه ی "Juego de Posicion" یا (بازی پوزیسیونی) تمرین کردند.( در این سبک بازی بازیکنان همیشه به دنبال برتری در زمین فوتبال هستند. این برتری به سه روش برتری کمی، کیفی و موقعیتی به دست می آید.)

فرقی نداشت که یک کودک هشت ساله باشی که به تازگی به تیم پیوسته ای و چه یک بزرگ سال حرفه ای که قهرمان جام جهانی شده، تمامی تمرین ها و حرکات در جلسات تمرینی برای همه افراد یکسان بود.

 سمپر می گوید: " برای من مانند رویا بود. من از وقتی کوچک بودم به نیوکمپ می رفتم (برای تماشای بازی ها) برای سال های متمادی کل ترکیب تیم اصلی را بازیکنان لاماسیا تشکیل می دادند. بسیاری از آن ها به لطف تمرین با بازیکنان تیم اصلی در دوران نوجوانی پیشرفت های زیادی کرده بودند. جلسات تمرینی  برای همه یکسان بود، همه با یک سبک بازی یکسان بازی می کردند. تاجایی که به خاطردارم سیستم 3-3-4 تنها ترکیب انتخابی بود. شما کارآمد بازی می کنید بدون آنکه به چیز دیگری فکر کنید.مشخصا وقتی می دانید تمام دنیا در حال تماشای شما هستند فشار بیشتری را متحمل می شوید اما سبک بازی تغییری نمی کند. کاری که همیشه می کردید را انجام می دهید."

البته آن گونه که برنامه ریزی شده بود، حرفه ی سمپر با موفقیت پیش نرفت. – او هنوز 26 سال سن دارد و در کنار اینیستا در باشگاه ژاپنی ویسل کوبه بازی می کند. سمپر دچار مصدومیت های متعددی شد و همین اتفاق مانع پیشرفت او شد.

او تنها یکی از بازیکنان نسل بااستعداد لاماسیا بود که تقریبا قهرمان لیگ سگوندا دیویژن اسپانیا در فصل 14-2013 ، تحت هدایت هم تیمی سابق گواردیولا یعنی اوزه بیو ساکریستان شدند.

اما هیچ یک از اعضای آن تیم- که شامل مهاجم کنونی ختافه یعنی ساندرو رامیرز، مدافع اسپانیول سرجی گومز یا دروازه بان وایادولید جوردی مسیپ بودند- موفق نشدند به تیم بزرگسالان بارسلونا راه پیدا کنند.

سمپر می گوید: آن فصل در Segunda A با آن همه بازیکن جوان وقتی به مقام سوم رسیدیم، کار فوق العاده ای انجام دادیم. احساس می کردیم بسیاری از اعضای تیم در آینده به تیم اصلی راه پیدا می کنیم. اما در آن لحظه برای ما بازی در تیم اول تقریبا امری باورنکردنی بود. –تیم اصلی متشکل از بهترین بازیکنان دنیا بود که در اوج حرفه ی خود بودند. بنابراین جایی برای ما در آن تیم نبود."

بارسلونا در آن زمان بهترین تیم اول را در اختیار داشت و در تابستان 2014 لوئیس سوارز، مارک آندره ترشتگن و ایوان راکیتیچ به ترکیب تیم اضافه شدند. آن ها در فصل پیش رو تحت هدایت لوئیز انریکه سه گانه ی لیگ قهرمانان، لالیگا و کوپا دل ری را فتح کردند.

جذب چنین سوپر استارهای بین المللی همیشه جزئی از DNA بارسلونا بوده.—از یوهان کرایوف گرفته تا دیه گو مارادونا، رونالد کومان و هریستو استویچکوف در تیم رویایی سال 1992 و یا رونالدینیو در ترکیب تیم قهرمان چمپیونزلیگ در سال 2005 که تحت هدایت رایکارد به این مقام رسید. حتی تیم گواردیولا هم بازیکنانی چون دنی آلوز و خاویر ماسکرانو را در اختیار داشت.

اما برای کسانی که به فلسفه ی جوان گرایی باشگاه اعتقاد داشتند، جذب بازیکنان کلاس متوسط یا حتی افرادی با کیفیت پایین تر مانند آندره گومز، پاکو آلکاسر، الکس ویدال، پائولینیو، یری مینا یا داگلاس اصلا مطلوب نبود.

این بازیکنان اغلب درک درستی از جو تاکتیکی منحصر به فرد بارسلونا و آنچه مستلزم این محیط است، نداشتند. همین افراد تازه وارد سد راه بازیکنان جوان تری شدند که برای جای گیری در تیم اصلی خود را به خوبی آماده کرده بودند.

سمپر می گوید: قطعا مانعی بر سر راهمان بود. بارسلونا باید بازیکنانی را از خارج از محیط باشگاه جذب می کرد چرا که به عنوان بهترین باشگاه دنیا باید در هر میدانی پیروز شود. اما باید بازیکنانی را وارد تیم کنی که بتوانند تفاوت ایجاد کنند و در عین حال بازیکنان پشتیبان باید افرادی باشند که در خانه( در همین باشگاه) تربیت شده اند. گاهی اوقات باشگاه قراداد هایی می بست که باعث پیشرفت تیم نمی شدند. از آن سو بازیکنان متعددی بودند که محصول خود باشگاه بودند و اگر مجال بازی داشتند می توانستند توانایی خود را نشان دهند. زمانی که تیم از بازیکنان تربیت شده ی خود استفاده می کرد، بهترین نتایج حاصل می شد. "

بیش از 800 میلیون یورو صرف جذب بازیکنان جدیدی شد که هیچ کدام از آن ها باعث پیشرفت تیم اصلی بارسا نشدند. در همین حال هیچ یک از بازیکنان محصول لاماسیا بین دو دوره ی روبرتو در سال 2011 و آنسو در سال 2019 به تیم اول راه پیدا نکردند.

کسانی که در سیستم جوان پروری بارسا در آن دوران فعالیت داشتند علت را اینگونه بیان می کنند که در آن زمان هیچ بازیکن جوان بااستعدادی وجود نداشت. فرانسیسکو خاویر گارسیا پیمینتا بهتر از هر کسی در این زمینه اطلاعات دارد. او یکی از جوانان تربیت شده ی باشگاه بود و تحت هدایت کرایوف در اواسط دهه 1990 اولین بازی خود در تیم اصلی را انجام داد. سپس از سال 2018 تا 2021 مربیگری در سطوح متفاوت را تجربه کرد از لاماسیا تا تیم بارسلونای B.

گارسیا به سایت اتلتیک می گوید: " نسلی که در فصل 96-1995 به وجود آمد و قهرمان لیگ